De geschiedenis van Delfts Blauw (1)

We lopen nu naar Royal Delft/Porceleyne Fles. De Porceleyne Fles is opgericht in 1653 en de enige nog overgebleven oorspronkelijke producent van Delfts blauw aardewerk. Maar laat ik eerst wat meer vertellen over de geschiedenis van het aardewerk zelf.
Rond 1600 zitten er in Delft drie aardewerkfabrieken; de Vier Romeinsche Helden, de Porceleyne Schotel en Rouaen. Mede dankzij het succes van de VOC komen er steeds meer nieuwe rijken, die met blauw-wit porselein uit China hun pas verworven status willen onderstrepen. In Delft voelen de bakkers van het traditionele majolica-aardewerk zich daardoor echter in hun bestaan bedreigd. De meesten zijn eind 16e eeuw uit Antwerpen gevlucht voor de Spaanse legers van Filips II en ze laten zich in Delft niet de kaas van het brood eten. De plateelbakkers proberen om Chinees porselein na te maken, maar daarvoor is kaolien nodig, een speciaal soort klei die niet in Nederland voorkomt. Hun imitaties van aardewerk zien er echter niet slecht uit, al zijn de blauw-witte schotels en kommen grover en dikker dan het verfijnde Chinese porselein. Ondertussen schieten overal in Delft nieuwe plateelbakkerijen uit de grond, met suggestieve namen als de Porceleyne Lampetkan, het Gecroonde Porceleyn, de Porceleyne Bijl en de Porceleyne Fles. In de Gouden Eeuw zijn er 32 bedrijven actief in de Delftse aardewerkindustrie, die samen werk bieden aan ongeveer 900 mensen.
Tijdens de Gouden Eeuw komt de productie van Delfts blauw aardewerk technisch en artistiek op een steeds hoger niveau. Innovaties als de uitvinding van het brandglas zorgen ervoor dat de ovens op hogere temperaturen gestookt kunnen worden. Delfts blauw wordt per decennium sterker, dunner en verfijnder. Het type aardwerk dat in Delft wordt gemaakt heet ‘faience’. De klei wordt na een eerste keer bakken beschilderd met wit tinglazuur en gaat dan nogmaals de oven in. Chinese patronen en Aziatische motieven maken in de 17e plaats voor typisch Hollandse landschappen. En steeds vaker worden op het aardewerk bekende personen afgebeeld zoals de Prinsen van Oranje. Delfts aardewerk wordt via het netwerk van de VOC zelfs tot in China en Japan verkocht, en soms zelfs daar geproduceerd! Delfts blauw plateel groeit in de Gouden Eeuw uit tot een wereldmerk.