Basilica van Maxentius
In 306 werd in opdracht van keizer Maxentius begonnen met de bouw van deze basiliek. Hij werd echter door zijn rivaal keizer Constantijn tijdens de slag bij de Milvische brug verslagen in 312. Constantijn zette de bouw voort en daarom wordt het ook wel de basiliek van Constantijn genoemd. De basiliek werd gebouwd om de Romeinen weer te betrekken bij het publieke leven en werd een plek voor rechtsspraak en handel.
Het middenschip was 80 m lang en 35 m hoog en was verdeeld in 3 delen. De kruisgewelven die het geheel overdekte werden ondersteund door marmeren zuilen. Links en rechts werd de ruimte overdekt met tongewelven die versierd waren met achthoekige cassetten, die je vandaag de dag nog steeds kan zien. Het dak had gouden, vergulde pannen, maar deze werden in de 7e eeuw gestolen om opnieuw gebruikt te kunnen worden op de Sint-Pieter.
Aan het einde van het middelste deel was een absis waar een gigantisch marmeren beeld van 15m hoog stond. Eerst stelde het beeld Maxentius voor, maar later is het omgevormd naar keizer Constantijn.
De grootste verandering die Constantijn heeft doorgevoerd is het verplaatsen van de hoofdingang. Deze was eerst in het oosten, maar is ‘nu’ in het zuiden parallel lopend aan de via sacra.
Over deze basiliek bestaat een legende: De basiliek zou blijven bestaan tot een maagd een kind zou krijgen. Het verval zou begonnen zijn met de geboorte van Jezus, wiens moeder een maagd was. Nog steeds beweren mensen tijdens kerstnacht (de geboortedag van Jezus) stukjes van de basiliek af horen brokkelen.
Boog van Titus
De boog van Titus is gebouwd in 81 na chr. Op het hoogste punt van de Via Sacra door keizer Domitianus. Hij heeft deze boog laten bouwen ter ere van zijn dode broer Titus. Het is dus geen triomfboog, maar wel een herdenking van zijn overwinning. Voordat Titus keizer werd had hij al veel roem verworven als militair commandant. Toen Vespasianus op 1 juli in het jaar 69 werd uitgeroepen tot keizer, werd het de verantwoordelijkheid van Titus om de Joodse opstand de kop in te drukken. Later werd Titus de eerste keizer die de troon opvolgde van zijn vader.
De ereboog is gemaakt van marmer en het is de oudste nog staande in Rome. Op de boog staan allerlei reliëfs gerelateerd aan de verwoesting van Jeruzalem en het tegenhouden van de joodse opstand in Palestina door Titus en Vespasianus. Op het Fries staat de triomftocht afgebeeld. Als je in de richting van het Forum kijkt zie je aan de linker binnenkant van de boog een reliëf waarop mensen allemaal trofeeën veroverd uit de tempel van Jeruzalem dragen. Hieronder valt bijvoorbeeld de Menora. Aan de rechter binnenkant van de boog is een vierspan te zien waarop Titus zit. Voor hem staat de godin Roma. In het midden van het cassettenplafond is Titus te zien die door het symbool van Jupiter, een adelaar, naar de hemel wordt gebracht.
De inscriptie op de oostelijke zijde van de boog luidt: ‘Senatus populusque romanus divo tito divi vespasiani filio vespasiano augusto.’ Wat betekent: De senaat en het volk van Rome, de vergoddelijkte Titus, zoon van de vergoddelijkte Vespasianus, Vespasianus Augustus. Op de achterkant staat ook nog een inscriptie, maar dat is niet meer het origineel. Die is namelijk verloren gegaan.
In de loop van de jaren is er veel veranderd aan de boog. In de Middeleeuwen was de boog onderdeel van de Santa Fransesca Romana. Toen was er zelfs een kamer uitgehakt in de boog. In 1822 is hij weer in oude glorie hersteld in opdracht van Paus Pius VII.